“Yararsız ve canavar görünümlü Eyfel Kulesi”

Günümüzde dünyanın en çok turist çeken ülkesinin Fransa, şehrinin ise Paris olmasında en büyük sebeplerden biri olan Eyfel Kulesi, yapılmadan önce dönemin önemli Fransız yazar ve sanatçıları tarafından protesto edilmişti. Protesto manifestosuna imza atanlar içinde, 1901’de ilk kez verilen Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanan Sully Prudhomme ve ünlü Fransız yazarGuy de Maupassant da yer alıyordu.

Kule yapıldıktan sonra, Maupassant sürekli Eyfel kulesindeki restoranda görenler, ona hem kulenin yapımına muhalefet edip hem de niçin sürekli burada olduğunu sorduklarında şu cevabı aldılar: “Bu lanet kuleyi Paris’te görmediğim tek yer burası!” Eyfel Kulesi’nin tarihinde önemli bir yeri olan bu protesto metni şöyleydi:

“Biz, yazarlar, heykeltıraşlar, mimarlar, ressamlar, Paris’in bugüne kadar hiç dokunulmamış güzelliğinin tutkun âşıkları, değeri bilinmemiş Fransız zevki adına, tehdit altındaki Fransız sanatı ve tarihi adına, başkentimizin tam ortasına yararsız ve canavar görünümlü Eiffel Kulesi’nin dikilmesine var gücümüzle, tüm öfkemizle karşı çıkıyoruz. Paris kenti, giderilemeyecek biçimde alçalmak ve çirkinleşmek için, bir makine yapımcısının tuhaf ve ticari hayallerine daha uzun süre katlanabilecek midir? Ticari Amerika’nın bile istemediği Eiffel Kulesi, Paris’in ayıbıdır, bundan hiç kuşkunuz olmasın. Herkes hissediyor, herkes söylüyor bunu, herkes derin üzüntü duyuyor bundan ve bizler de bu kadar yerinde bir telaşa kapılmış dünya kamuoyunun zayıf bir yankısından başka bir şey değiliz. Ve nihayet, yabancılar Sergimizi ziyarete geldiklerinde şaşırıp ‘Ne yani? Fransızlar o kadar övündükleri zevkleri konusunda bizlere bir fikir vermek için bu berbat şeyi mi buldular?’ diye haykıracaklardır. Bizlerle alay etmekte haklı olacaklardır, yüce gotik yapıların Paris’i, Puget’nin Paris’i, Germain Pilon’un Paris’i, Jean Goujon’un Paris’i, Barye’nin, vd’nin Paris’i Mösyö Eiffel’in Paris’i haline gelecektir.”

Le Temps, 14 Şubat 1887

Başkalarının yanında Ernest Meissonier, Charles Gounod, Charles Garnier, William Bouguereau, Alexandre Dumas fils, François Coppĕe, Leeonte de Lisle, Sully Prudhomme ve Guy de Maupassant tarafından da imzalanan “Sanatçıların Protestosu”ndan…

Kaynak: Roland Bartes, “Bir Deneme BirDers:Eiffel Kulesi ve Açılış Dersi”, (Çev: Mehmet Rıfat- Sema Rıfat) Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2008.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.