Nike Ronaldoyu Dünya Kupası Finali’nde zorla mı oynattı?

Sponsor firmaların takımlarla ve futbolcularla yaptığı özel anlaşmalar ve bu anlaşmaların koşulları son yıllarda spor etiği açısından en çok tartışılan konuların başında gelmektedir. Süreç içerisinde  özellikle de çok uluslu markaların oyun üzerindeki hakimiyetinin artmasının ardından, ödenen yüklü meblağların karşılığında spor dışı bazı ticari zorunluluklar, endüstri işçisi olarak görülen sporculara “karı maksimize etme” adına dayatılmıştır. Bazen bu zorlamalar o denli ileri gitmektedir ki, sporcuların sağlıkları bile bu “kar hırsı”nın kurbanı olabilmektedir.

Bunun en çarpıcı örneklerinden biri, 1998 Fransa Dünya Kupası finalinde yaşananlardır. Nike şirketi ile toplam 400 milyonluk sponsorluk anlaşması olan Brezilya’nın yıldız oyuncusu  Ronaldo, maçtan birkaç saat önce, resmi makamlarca da doğrulanan bir sara krizine yakalanarak, Saint-Denis kliniğine yatırılmasına rağmen final maçında, resmi listelerde adı olmamasına rağmen son anda Nike’ın, “ne olursa olsun oynamalı” baskısıyla sahaya çıkartılmış ve son derece halsiz olan bu oyuncunun güçsüzlüğü Brezilya’ya bir Dünya Kupası şampiyonluğuna mal olmuştur.

Turnuva sonrası olayı soruşturmak üzere Brezilya’da bir komisyon kurulmuş ve “Ronaldo Olayı” Komisyon Başkanı Aldo Rebelo tarafından, “futbolun ölümü” olarak tanımlanmıştır. Komisyona ifade veren takımın teknik direktörü Wanderkey Lüxemburgo da “bu maç öncesi Ronaldo’yu oynatması için takım sponsoru Nike telkinde bulunduğunu söylemiştir. Lüxemburgo aynı zamanda, 10 yıl için tam 160 milyon ödeyen Nike’ın, bu yüklü kontrat karşılığında, kontrata  gizli bir madde koyduğunu ve her maçta en az 8 as oyuncu yer almasını istediğini ileri sürmüştür.”

Bu iddianın doğruluğuna inananlardan biri de, İngiliz futbol yorumcusu  Rob Hughes’tür. Hughes,  fiziksel durumu o gün için yürüyüşe çıkmaya bile uygun olmayan Brezilyalı’nın final maçında sahaya sürülmesini şöyle yorumlamıştır: ‘Ronaldo bir at olsaydı, sahibi o gün yarış koşmasına izin vermezdi. Ne tuhaf ve yazık ki, insan olduğu için oynamak zorunda kaldı. Çünkü kurallar böyle gerektiriyordu .”

Kaynaklar

Yiğiter Uluğ (2002) “Renkler, Bayraklar, Amblem”, Top Bir Dünyadır, Ed: Barış Tut, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları,  Mehmet Demirkol (2001) (L’Equipe’den Derleyen) “Brezilya Futbolu Deniz, Yemeyen…”, Radikal Futbol Dergisi, 11.6.2001

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.