Montaigne’in Denemeler’inden 10 alıntı

Deneme türünün ilk ve en önemli yazarı ve septisizmin savunucularından Michel de Montaigne, hayata ve insana dair bilgilerini ve gözlemlerini ‘’Denemeler’’ adlı yapıtında bir araya getirir. Bunu yaparken ele aldığı konuyu sorgulamaz, neyin ne olup olmadığıyla pek ilgilenmez; yalnızca, olayların ve insanların kendisine nasıl göründüğüyle ilgilenir. Felsefi bir bakış açısıyla insanı anlamaya çalışır. Bireysel bir bakışla, evrensel çıkarımlar yapmayı başarır.

‘’Her şeyin bir adı bir de kendisi vardır. Ad, nesneyi gösteren, anlatan bir sestir; ad, nesnenin, özün bir parçası değildir; nesneye eklenen yabancı, nesne dışı bir takıntıdır.’’

‘’Ölümün bizi nerede beklediği belli değil, iyisi mi biz onu her yerde bekleyelim.’’

‘’O yeşeren güzellik, bu hantal ellere gelmez, kaba yollarla kazanılmaz. Çünkü, ne demiş eski bir filozof, ardına düştüğü bir körpeden yüz görmeyişiyle alay eden birisine: ‘Dostum, peynirin bu kadar tazesini olta ısırmıyor!’ ’’

‘’Rahatsız, gözü doymaz, telaşlı bir zengin; düpedüz yoksul kişiden daha zavallı gelir bana.’’

‘’Düşüncede saplantı ve azgınlık en açık ahmaklık belirtisidir. Canlılar arasında eşekten daha kendinden emin, daha vurdumduymaz, daha içine kapalı, daha ciddi, daha ağır başlı olanı var mıdır?’’

‘’Kendileri hiç de iyi olmayanlar, kötü bir eylemden çıkar sağladıktan sonra, rahat yürekle, işe biraz iyilik, doğruluk karıştırmaktan hoşlanırlar, bir karşılık ödüyormuş, vicdanlarını temizliyormuş gibi. Kaldı ki bu korkunç  kötülüklere alet ettikleri kimseler kendilerini suçluyormuş gibi gelir onlara. Ölmelerini isterler ki bu yüz karası işlerin bilinci, tanıklığı silinsin gitsin.’’

‘’Öğrenmek gerekirse durumumuza uygun bir şey öğrenelim; ihtiyarlıkta öğrenim ne işe yarar diye sordukları zaman biz de: ‘ Hayattan daha iyi, daha rahat ayrılmaya’ diye cevap verebilelim.’’

‘’İnsanın en kötü durumu, kendini bilmez ve yönetmez olduğu zamandır.’’

‘’Dostluk kavgacı olmadı mı sağlam ve cömert de değildir. Nazlı, yapmacık bir hava, birini kırma korkusu, dostluğa rahat nefes aldırmaz. (…) Bana çatıldığı zaman öfkem değil, dikkatim uyanır. Bana çatandan bir şeyler öğrenmeye can atarım. Doğruyu bulmak her iki tarafın da kaygısı olmalı.’’

‘’Zorluk, değer kazandırıyor her şeye.’’

 

Kaynak: Montaigne, “Denemeler”, (çev. Sabahattin Eyüboğlu), Cem Yayınevi, İstanbul. 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.