Cemil Meriç’in sözleriyle “kendi semasında tek yıldız” İbn Haldun

İbn Haldun’un Türkiye’de daha çok bilinmesinde ve okunmasında Cemil Meriç’in yazdıklarının etkisi büyük olmuştur. Çeşitli eserlerinde İbn Haldun’la ilgili yazdıkları, İbn Haldun’un birçok bilim alanını ve adamını nasıl etkilediğini de gözler önüne sermektedir. Cemil Meriç’in kendine has üslubuyla, İbn Haldun için yazdığı çok önemli yazılardan altı çizilmiş satırlar:

“Eğer Batı hür düşüncenin vatanı ise zaman zaman Doğu, Batı olmuştur. 14. yüzyılda yaşayan bir İbn Haldun, 17. yüzyıldaki bir Bousset’den çok daha Batılı’dır.”

“İbn Haldun (1332-1406), Ortaçağın karanlık gecesinde muhteşem ve münzevi bir yıldız; ne öncüsü var, ne devamcısı. Mukaddime, çağları aydınlatan bir fecir, girdapları, mağaraları, zirveleriyle“

İbn Hâldun düşüncesi bir medeniyetin son sözüdür. Çöküş halinde bir dünyada muhatap bulamamıştır İbn Hâldun.”

“İbn Haldun Müslüman Doğu’nun yetiştirdiği tek büyük düşünürdür, ama ne babası ne oğlu vardır tarihte. Mütercimi Cevdet Paşa, İbn Haldun’dan tarih anlayışından geridir.”

“İbn Haldun, çağdaş tarihçilere yol gösteren bir üstattır hâlâ.”

“İbn Haldun, Ortaçağın karanlık gecesinde muhteşem ve münzevî bir yıldız; ne öncüsü var, ne devamcısı. Mukaddime çağları aydınlatan bir fecir, girdapları, mağaraları, zirveleriyle. Doğunun bütün hazineleri gibi Mukaddime de her iştihaya açık bir mirî malıdır. İbn Haldun, külliyatını tetebbu etmeyenlere sırlarını ifşa etmez. Tunuslu devlet adamı bir hazine-i evrak faresi değildir. Çağını anlamak için eğilir tarihe.”

“Karanlık bir gökte pırıl pırıl bir yıldız, mağrur ve münzevi İbn Hâldun. Öbür bütün düşünürler bir yıldız kümesine mensuptur.”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.