Yorumbilim (Hermenötik) hakkında bilinmesi gereken 9 gerçek

Yorumbilim ne anlama geliyor? Terim nerede ortaya çıktı ve günlük hayatta nasıl kullanılır? “Hermeneutics: A Very Short Introduction”adlı kitabın yazarı Jens Zimmerman bizlere yorumbilim hakkında herkesin bilmesi gereken 9 gerçeği söylüyor.

  1. Yorumbilim, tiyatro oyunları veya romanları yorumlama gibi çalışma alanlarına odaklanır fakat aynı zamanda, günlük hayatta arkadaşlarımızın davranışlarını yorumlarken ya da hayatımızda gerçekleşen olayların sonuçlarını anlamaya çalışırken de yorumbilimden yararlanırız.
  2. Yorumbilim anlama ve kendini anlaşılabilir kılma sanatıdır. Saf mantıksal analiz ve genel yorumsal ilkelerin ötesine geçer.
  3. Yorumbilimin İngilizce karşılığı olan Hermeneutics kelimesinin kökeni antik Yunan diline dayanıyor. Hermeneuein ‘dile getirmek, açıklamak, tercüme etmek’ anlamına geliyor ve ilk kez kutsal mesajların ya da zihinde oluşan fikirlerin insan dillerinde nasıl ifade edildiğini tartışan düşünürler tarafından kullanıldı.
  4. Yorumbilim aynı zamanda anlamayı oluşturan koşulların analiziyle ilgilenen felsefi bir disiplinin adıdır. Örneğin, yorumbilimci filozoflar, kültürel geleneklerimizin, dilimizin ve tarihsel varlıklar olarak doğamızın anlama sürecini nasıl mümkün hale getirdiğini inceler.
  5. Yorum bilimci düşünürler, anlama sürecinin; kelimeler, işaretler ve olaylar gibi belirli şeylerin anlamlı bir bütün haline getirilerek yorumsal olarak birleştirme etkinliği olduğunu savunur. Bir nesneyi, kelimeyi ya da olguyu hayatımızın içerisinde anlamlı bir bağlama oturttuğumuz sürece anlaşılır olduğu, yani bizimle anlamlı bir şekilde konuştuğu zaman gerçekten anlayabiliyoruz.
  6. Alman filozof Hans-Georg Gadamer (1900-2002) ile başlayan felsefi yorumbilim, insan anlayışının detaylı ve sistematik bir şekilde incelenmesine verilen addır. Gadamer, dünya algımızın öncelikli olarak teorik değil pratik olduğunu savunur. Nesneleri belirli bir mesafeden tarafsız bir şekilde incelemeyiz fakat biz onların etrafında hareket ettikçe zaten var olan anlamlı ilişkiler bütünlüğünde nesneler kendilerini bize ifşa ederler.
  7. Modern yorumbilim ayrıca dijital devrimin, metinleri anlama koşullarını nasıl değiştiğini de sorguluyor. Örneğin metin kodlamaları zaten bir tür yorumlama oluşturuyor ve farklı arama parametreleri, metinleri; önceden seçilmiş, belirli bir odak üzerinden temsil ediyor.
  8.  Antik Yunan filozofu Eflatun (M.Ö. 427-347) yorumbilim terimini ilk olarak, şairleri ‘kutsal olanın müfessirleri’ olarak tanımlarken kullandı ve onun öğrencisi Aristoteles (M.Ö. 384-322) konuşmada ve yazıda kullanılan kelimelerin, iç düşüncelerin dışavurumu olduğunu savunduğu, yorumbilim hakkında günümüze ulaşan ilk tezi yazdı.
  9. Yorumbilimci düşünürler bilincimizin; diğer bireylerden bağımsız olarak kendimizi büyük hayat okyanusunda süzülen ‘farkındalık adaları’ olarak hayal ediyormuşuz gibi şekillendiğini iddia ediyor. Kanadalı filozof ve yorumbilimci Charles Taylor bu yanıltıcı ve bağımsız bilinci ‘bağlantısız öz’ olarak tanımlıyor.

Yazar: Jens Zimmermann

Çeviri: Aylin Yılmaz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.