Selamı, Rüşvet Olmadığı İçin Alınmayan Büyük Şair: Fuzûlî

Ey Fuzûlî muttasıl devran muhâliftir sana,

Gâliba erbâb-i istîdâdı devrân istemez!

1534’te Sultan Süleyman, Bağdat’ta Fuzȗlî ile tanışmış, kendisine günlük 9 akçe maaş bağlanmasını emretmiştir. Maaşını alamayan Fuzȗlî, bir mektupla bunu şikâyet konusu yapar. Adı, Şikâyetname olarak tarihe geçen mektubun ilk cümleleri şöyledir:

“Selam verdüm, rüşvet degüldür deyü almadılar, hüküm gösterdüm, faidesüzdür deyü mültefit olmadılar…”

Mektubun ilk cümleleri, Osmanlı Devleti’nin gelecekte yaşayacaklarının da habercisidir adeta, çünkü rüşvetin bu kadar sıradan bir hal aldığı bir devletin akıbetinin de hayr olması beklenemezdi. Fuzȗlî, zirveler zirvesi bir büyük şairdi. Şikâyetname bir edebi metin olsa da siyasî tarih açısından çok daha büyük değeri vardır. Devrinde yeterince ilgi görmese de, onun şiirleri Türk edebiyatının en güzel örneklerini sergiler. Onunla ilgili söylenenler, hak ettiği ilgiyi görmeyen şairin geç de olsa hakkını teslim etmektedir:

“Fuzûlî’nin vefat tarihi malum değil. Zaten bendenizin fikrimce Fuzûlî ölmemiştir ki tarih-i vefatı belli olsun. Fuzulî gibi âzâm yalnız tevellüd ederler. Vefat etmezler. Doğduktan sonra ölmek ancak bize ait bir tecelli-i muzlimdir.” Mithat Cemal Kuntay

“Bağdat civarında bulunan Hille kasabasında doğduğundan ‘Bağdadî’ vasfını almış olan şairdir ki, hususî vâdîsinde bir tanedir. Henüz misli gelmemiştir.” Muallim Naci

“Hani şimdilerde çok içki içmekten kinaye, ‘Damarını kessen şarap akar’ diyorlar ya; Fuzûlî’nin değil damarını kesmek, bedeninin kokusu bile, ezeli aşk şarabının kokusunu dağıtıp başkalarını sarhoş etmeye yeter.” İskender Pala

“Homeros, eski Yunan’da, Emrü’l-Kays Arab’da, Firdevsî İran’da Shakespeare İngiliz edebiyatında ne iseler, Fuzûlî de bizde odur.” Süleyman Nazif

“Klasik Azerbaycan şiirinde Fuzûlî en son zirveydi (Hazret-i Muhammed’in peygamberlerin sonuncusu olduğu gibi!) ve geçilmesi, aşılması mümkün değildi.” Elçin

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.