Özgür Bir Toplumda Bilim kitabından 5 önemli alıntı

Bilim düşmanı! Akıl düşmanı! Bilgi Anarşisti! gibi sıfatlarla anılıyor Paul Fayerabend. O, bilim üzerinden kurulmaya çalışılan batı merkezli tahakküm sistemine ve batının aklını kullanma biçimine itirazları ile bilim felsefesinde ezberleri bozan bir  bilim adamı. “Özgür Bir Toplumda Bilim” kitabında “Yönteme Karşı” kitabında başlattığı tartışmayı derinleştiriyor ve özgür bir toplumda bilim insanlarının nasıl olduklarını ve esasında neleri sorgulamadıklarını büyük bir açık yüreklilikle tartışmaya açıyor. Kitaptan sizler için seçtiklerimiz:

Özgür bir toplum, herhangi belirli bir inanç öğretisi üzerine, örneğin akılcılık üzerine ya da insancı düşünceler üzerine oturtulamaz. Özgür bir toplumun temel yapısı, koruyucu bir yapıdır, bir ideoloji değildir; bir yapı bir inanç işlevi değil, bir demir parmaklık işlevi görür.

Bilim hem uzmana, hem de amatör meraklıya gereksinim duyar.Bilim adamları ise çoğu zaman konuştukları şeyi bilmezler. Güçlü görüşleri vardır, bu görüşlerini destekleyen bir takım standart savlar bilirler, hatta kendi tikel araştırma alanları dışında kalan bir takım sonuçlardan da haberlidirler, ama çoğu kez dedikoduya ve söylentilere bağlı kalırlar  ve (uzmanlaşma yüzünden) bağlı kalmak zorundadırlar.

Tek bir önemli bilimsel fikir yoktur ki, başka bir yerden çalınmış olmasın.

İster bilim alanında olsun, ister bir başka alanda, bir sorunu çözmeye çalışan kişi tümüyle özgür olmalı, onları çalışma odasının kapalı kapıları ardında ortaya koymuş olan mantıkçıya ya da felsefeciye ne denli kabul edilebilir görünürse görünsünler, istemler ve normlar gibi şeylerle sınırlandırılmamalıdır.

Bilimsel olamayan görüşler ve yöntemler, tümüyle başarısız olmak bir yana, geçmişte şaşırtıcı keşiflere yol açmışlardır; bunlar çoğu kez kendilerine karşılık gelen bilimsel görüşlerden daha iyidirler ve daha iyi sonuçlar verirler.

Kaynak: Paul Feyarabend, “Özgür Bir Toplumda Bilim”, (çev. Ahmet Kardam), Ayrıntı Yayınları, 1999

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.