Bilim tarihindeki en önemli tezler

 Bilim tarihinin çığır açmış 12 tezi
1. Demokritos ve Epikuros’cu Doğa Felsefeleri Arasındaki Fark (The Difference Between the Democritean and Epicurean Philosophy of Nature) – Karl Marx / 1841

Karl Marx’ın 1841 tarihli tezi bir dönüm noktasıdır. Tezinde Marx, Antik Yunan bilgelerinden Democritus ve Epicurus kökenli iki düşünce arasındaki farklılıkları tartışır. Marx’ın özgürlük ve determinizmi tartıştığı yer burasıdır.

2. Geometri temelinde yatan Hipotezler Üzerine (On the Hypotheses which lie at the basis of Geometry) – Bernhard Riemann / 1868

Bernhard Riemann’ın tezi Riemannian geometrisini doğurdu. Çalışması öldükten iki yıl sonra geometride bir dönüm noktası haline geldi. Riemann, büyük İsviçreli matematikçi Gauss’un öğrencisiydi. Riemann geometrisi, Albert Einstein tarafından izafiyet kavramını açıklamak için kullanıldığı için kritik öneme sahiptir. Bunun nedeni, Riemann geometrisi tensör olarak adlandırılan geometrik nesneleri tanıtır ki uzayda bir noktanın ne kadar eğilmiş ya da kavisli olduğunu açıklar. Yaklaşık 150 yıl sonra, Riemann geometrisi Grigori Perelman tarafından matematiğin en zor problemlerinden Poncaire Conjecture’u çözmek için kullanıldı.

3. Radyoaktif Maddeler Üzerine Araştırma (Recherches sur les substances radioactives) – Marie Curie / 1903

Marie Curie’nin “Radyoaktif Maddeler Üzerine Araştırma” adlı tezi belki de 20. yüzyılın en ünlü bilimsel dokümanlarından biridir. Radyum ve polonyum gibi radyoaktivite materyallerini keşfettiğini tezi, Marie Curie’nin gelecekteki araştırmalarının özünü oluşturduğunu belgelemektedir. Keşfi 1903 Nobel Fizik Ödülü’nü almasını sağlamıştır.  Ayrıca 1911’de Kimya Nobel Ödülü’nü kazandı. Bu ödül ile ilk Nobel ödülünü alan kadın bilim insanı unvanına, iki Nobel ödüllü bilim insanı unvanını eklemiştir.

4. Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu (The Protestant Ethic and the Spirit of CapitalismMax Weber / 1905

Max Weber sosyolojinin kurucularından biri olarak kabul edilir. Weber, ekonomik sosyolojiyi ve din sosyolojisini birleştirdiği “Protestan Ahlakı (Etik) ve Kapitalizmin Ruhu” başlıklı 1905 tezi ile bilinir. Weber’in tezi, piyasa güdümlü kapitalizm, din üzerindeki kültürel etkiler ve toplumsal sınıf düzeninin temel kavramları (gruplar toplumsal koşullarına göre bölümlere ayrıldığında) hakkında önemli konuları tartışmaktadır.

5. Moleküler Boyutların Yeni Bir Belirlenişi (A New Determination of Molecular Dimensions) – Albert Einstein / 1906

Unutulmayan Albert Einstein olmadan bir tarih listesi nasıl tamamlanabilir? Einstein’ın moleküler boyutların yeniden belirlenmesi ile ilgili doktora tezi, Avogadro sayısının için en doğru değerin bulunması ile sonuçlanması anlamında etkili olmuştur. Bulduğu değer daha önce Planck’ın siyah-cisim radyasyonundan bulduğu değerle uyumluydu. Einstein’ın tezi, bir sonraki çalışması olan Brown  Hareketi (Brownian Motion) için bir çerçeve hazırladı. Einstein’ın doktora tezi, bugüne kadar en çok atıf yapılan eseridir.

6. Mantıksal Felsefe İncelemesi (Tractatus Logico-Philosophicus) Ludwig Wittgenstein (1921)

Ludwig Wittgenstein’ın tezi belki de onun en önemli eseridir. Cambridge’teki denetmenler tezin bir doktora adayından beklenenin çok üstünde bir çalışmadır olduğunu belirtmişlerdir. Bertrand Rusell, “daha önce hiç görülmemiş gerçek bir dahidir” demiştir. Wittgenstein, 20. yüzyılın en büyük filozof ve mantıkçılarından biriydi. Kitap olarak yayınlanan 78 sayfalık “Tractacus” tezi, şimdiye kadar yayınlanan tek eseridir ve ilk bakışta tuhaf görünen her türlü şeyi (örneğin bilimin sınırları, dil ve gerçeklik arasındaki ilişki) kışkırtıcı bir biçimde tartışır.  Tezi okumak eğlencelidir çünkü tez argümanlar yerine sıralı bildirimsel ifadelerden (1, 1.1, 1.1.x ve benzeri) oluşur.

7. Kuantum Teorisi Araştırması (Recherches sur la théorie des quanta)- De Broglie / 1924

De Broglie, 20. yüzyılın önemli teorik fizikçilerinden biriydi. Kuantum kuramı üzerine yaptığı 1924 tarihli tezi, elektronlara uygulanan dalga-parçacık dualitesi ile ilgili devrimci fikrini ortaya koydu. Bu kuantum mekaniğinin temel fikirlerinden biridir. De Broglie’nin böyle güçlü ve görkemli bir kavramı tanımladığı 70 sayfa uzunluğundaki tezi, beş yıl sonra Nobel Fizik Ödülü’nü kazanmasının sebebiydi.

8. Röle ve Anahtarlama Devrelerinin Sembolik Analizleri (A Symbolic Analysis of Relay and Switching Circuits) – Claude Shannon / 1937

Claude Shannon’ın tezinin, 20. yüzyılın en önemli tezi olduğu söyleniyor çünkü “dijital teknoloji” adına şuan yapılan her şeyin temellerini atmıştır. Claude Shannon, 21 yaşındayken, Boole Cebri’nin bilgisayarların yapı taşı haline gelebileceğini kanıtladı. Elektrik anahtarlarının ikili özelliklerinin kullanılması kavramı, tüm dijital devre tasarımının merkezinde yer almaktadır. Basitçe söylemek gerekirse, Shannon’un tezi, bir grup 0’lar ve 1’lerin nasıl büyü yaptığını gösterdi!

9. Kuantum Mekaniğinde Minimum Eylem İlkesi (The Principle of Least Action in Quantum Mechanics) – Richard Feynman / 1942

Richard Feynman’ın 1942 tarihli tezinde yol integrali tekniğinin ve ünlü Feynman diyagramlarının temelini attı. Feynman diyagramları, dünyanın her tarafından fizikçiler tarafından, atomik parçacıkların davranışlarını matematiksel ifadelerle görsel olarak temsil etmek için kullanılmaktadır. Tezi, Nobel Fizik Ödülü’nü kazanmasının sebebi olmasa da, fizik topluluğunda çok popüler. Sonuçta, Usta “Feynman” ın işi.

10. Kooperatif Olmayan Oyunlar (Non-cooperative games) – John Nash /1950

John Nash. Onu Russell Crowe’un oynadığı “A Beautiful Mind” filminden hatırlamalısınız. Nash’in “Non Cooperative Games” başlıklı 27 sayfalık tezi, Nash Dengesi teorisinin yapı taşını oluşturdu ve ona daha sonra ekonomi dalında 1994 Nobel Ödülü’nü kazandırdı.

11. Sketchpad: Bir insan-makine grafiksel iletişim sistemi (Sketchpad: A man-machine graphical communication system) – Ivan Sutherland / 1963

Ivan Sutherland’ın doktora tezin de, bilgisayar bilimi ve insan bilgisayar etkileşiminde bir dönüm noktasıdır. Tezinin bir parçası olarak, Sutherland dünyanın ilk grafik kullanıcı arayüzü olan GUI programı Sketchpad’i yarattı. GUI, günümüzde dijital bilgi işlemin merkezinde yer alıyor. Sutherland’ın dahice çalışması nedeniyle bilgisayarlarla etkileşim biçimimiz daha sezgisel hale geldi. Onun tezi sadece HCI (İnsan Bilgisayar Etkileşimi) alanında öncü bir çalışma değildi, aynı zamanda daha iyi bir yazılım oluşturmak için yeni bir paradigma olan OOP’yi (Nesne Yönelimli Programlama) doğurdu.

12. Moleküler Makina ve Hesaplama Uygulamaları ile Üretim (Molecular Machinery and Manufacturing with Applications to Computation) – Kim Eric Drexler / 1991

Kim Drexler’in 1991’de Moleküler Nanoteknoloji üzerine yaptığı tez bir doktora öğrencisi için öncü bir çalışmadır. Aslında tezi ile moleküler nanoteknoloji alanını icat etti, ki bu gerçekten büyük bir olaydı. Kim Drexler’in tezi o kadar etkili ki, tamamen yeni bir mekanizma sentezi kavramının doğmasına neden oldu. Burada “nano fabrikalar” fikri ilk olarak önerilmiştir. Drexler’in tezi nanoteknolojiye bakışımızı değiştirdi ve belki de nasıl kullanılması gerektiğine dair rotayı değiştirdi. Kanser hücrelerini yenmek için vücudunuzda üretilen nano robotları düşünün. Muhteşem!

Kaynak: http://www.mrgeek.me/lists/12-most-famous-phd-theses-in-history/

 

academilist.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.