Anlamı derin Latince sözler/deyişler

Hatasız kul olmaz, her ne kadar Orhan Gencebay şarkısını hatırlatsa da bir Latin sözüdür. Günlük hayatta ya da bilimsel metinlerin içinde sık sık rastladığımız bazı söz ya da terimlerin Latince olduğunu çoğu zaman pek bilmeden kullanırız. Aşağıda listesini yaptığımız derin anlamlı Latince sözler, Latincenin ölü bir dil olmadığının da ispatı. Bu sözleri, Batı tarihinin bir yorumu olarak okumak da mümkün.

 

Auri sacra fames: Altına duyulan lanetli açlık

Amantes sunt amentes:  Âşıklar çılgındır.

A bove ante, ab asino retro, a stulto undique caveto: Öküzün önünde, eşeğin arkasında, aptalın her tarafında hazırlıklı ol.

Amor patriæ nostra lex: Yasamız vatan sevgisidir.

Bonum commune communitatis: Toplumun ortak menfaati.

Beneficium accipere libertatem est vendere: Yapılan bir lütfu kabul etmek, özgürlüğünü satmaktır.

Bene diagnoscitur, bene curatur: İyi teşhiş, iyi tedavi demektir.

Carpe diem, quam asgari credula postero: Anı yaşa, yarına olabildiğince az güven. / Horatius

Cessante ratione legis cessat ipsa lex: Yasanın mantığı bittiyse yasa bitti demektir.

Cogitationis poenam nemo meret: Kimse düşüncesinden dolayı cezayı hak etmez.

Coelum non animum mutant qui trans mare currunt: Denizi aşan insanlar ruhlarını değil, gökyüzünü değiştirirler.

Damnant quod non intelligunt: Anlamadıkları şeyleri kınarlar.

De gustibus et coloribus, non est disputandum: Zevkler ve renkler tartışılmaz.

Dum spiro spero:  Nefes aldığım sürece umuyorum.

Dictum meum pactum: Sözüm söz.

Ego primum tollo, nominor quoniam leo: En iyi parçayı ben alıyorum, çünkü aslan benim.

E fructu arbor cognoscitur: Ağaç, meyvalarından belli olur.

Ex oriente lux: Işık doğudan yükselir

Errare humanum est: Hatasız kul olmaz.

Facta non verba: İşe bak lafa değil.

Fabricando fit faber: Pratik mükemmelleştirir.

Felix qui potuit rerum cognoscere causas: Şanslı kişi nedenleri anlayabilmiş kişidir.

Festina lente: Yavaşça acele et.

Fere libenter homines id quod volunt credunt: İnsan, olmasını umduğu şeye inanır.

Fortes fortuna juvat ou Audaces fortuna adiuvat: Şans ancak cesurlara yardım eder.

Flamma fumo est proxima: Ateş olmayan yerden duman çıkmaz.

Fraus latet in generalibus: Genellemeler hataya gebedir.

Gutta cavat lapidem non vi, sed sæpe cadendo: Suyun taşı delmesi gücünden değil sürekli olmasındandır.

Hominem te memento: Sadece bir insan olduğunu unutma.

Homo homini lupus: İnsan insanın kurdudur.

Homo sum, humani nil a me alienum puto: İnsanım ve insanî olan hiçbir şey bana yabancı değildir.

Humanius est deridere vitam quam deplorare:  Hayata gülmek hayat için ağlamaktan daha uygar bir davranıştır. / Seneca

Ignorantia legis neminem excusat: Kanunu bilmemek mazeret sayılmaz.

İn vino veritas, in aqua sanitas: Şarapta gerçek, suda sağlık vardır.

Iustitia omnibüs: Herkese adalet

Labor omnia vincit: Emek her şeyin üstesinden gelir.

Opus magnum: Bir şaheser

Mea mihi conscientia pluris est quam omnium sermo: Vicdanım bana diğer insanların söyleyeceklerinden daha çok şey ifade eder. / Çiçero

Mali principii malus finiş: Kötü başlayan kötü biter

Medice, cura te ipsum:  Doktor, sen önce kendini iyi et.

Mendacem memorem esse oportere: Bir yalancının iyi bir hafızası olmalıdır. / Quintilian

Mens sana in corpore sano: Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur.

Militat omnis amans: Her âşık bir savaşçıdır. (Ovidius)

Nec verbum verbo curabis reddere fidus interpres: Dürüst bir çevirmen kelimesi kelimesine çevirmemelidir.

Nemo enim est tam senex qui se annum non putet posse vivere: Hiç kimse bir yıl daha fazla yaşayacağını düşünmeyecek kadar yaşlı değildir. / Çiçero

Nihil est ab omni parte beatum: Her güzelin bir kusuru vardır.

Nihil lacrima citius arescit: Hiçbir şey gözyaşından daha hızlı kurumaz.

Nihil tam absurde dici potest, quod non dicatur ab aliquo philosophorum  / Hiçbir saçma laf yoktur ki, daha önce bir filozof tarafından dile getirilmemiş olsun. / Çiçero

Nullum magnum ingenium sine mixtura dementiae fuit:  İçine biraz delilik karışmamış olan bir büyük zeka yoktur. / Seneca

Possunt quia posse videntur: Yapabilirler çünkü yapabileceklerini düşünüyorlar. / Vergilius

Omnibus viis Romam pervenitur: Tüm yollar Roma’ya çıkar.

Peior est bello timor ipse belli: Savaşın korkusu savaşın kendisinden daha kötüdür.

Possunt quia posse videntur: Yapabilirler, çünkü yapabileceklerini düşünüyorlar.

Quae fuerant vitia mores sunt: Eski ayıplar şimdi adetten oldu. / Seneca

Quae nocent doçent: Yaralayan şeyler öğreticidir.

Qui timide rogat docet negare: Çekinerek isteyen reddi teşvik eder.

Quidquid latine dictum sit, altum viditur: Latince söylenen kulağa derin gelir.

Roma die uno non aedificata est: Roma bir günde kurulmadı

Si vis pacem, para bellum: eğer ister isen sulh u salah hazır ol cenge.  / Vegetius

Silent leges inter arma: Savaş olduğunda kanunlar susar.

Scientia est potentia: Bilgi güçtür. / Francis Bacon

Sol lucet omnibüs: Güneş herkes için parlıyor.

Taciturnitas stulto homini pro sapientia est:  Aptalın suskunluğu bilgelik sanılır.

Tempus fugit, aeternitas manet: Zaman uçar, sonsuzluk kalır.

Ubi bene, ibi patria: Neresi güzelse, orası vatandır.

Ulula cum lupis, cum quibus esse cupis: Kurtlarla dolaşan ulumayı öğrenir.

Veni vidi vici:  Geldim gördüm yendim. / Sezar

Veritas odium parit:  Gerçekler nefreti besler.

Verba volant, scripta manent: Söz uçar, yazı kalır.

Vox populi vox dei: Halkın sesi Tanrının sesidir.

Video barbam et pallium, philosophum nondum video: Sakalı ve hırkayı görüyorum ama filozofu göremiyorum.

Vulpes pilum mutat, non mores: Tilkinin derisi değişir huyu değişmez.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.